Bijna 70% van de gepeste kinderen meldt het niet bij hun leraar

Ruim twee op de drie kinderen die gepest worden, vertellen dit niet tegen hun leraar. Dat blijkt uit de nieuwe, wetenschappelijk onderbouwde analyse De impact van pesten, die op 22 september verschijnt bij de start van de Week tegen Pesten. Deze landelijke week, georganiseerd door Stichting School & Veiligheid, roept scholen op om te bouwen aan een veilige, inclusieve klas. Het centrale thema dit jaar is: “Kijk ’s door een andere bril en zie: je klas is een team.”

De ontwrichtende impact van pesten

In het onderzoeksartikel maken dr. Nathalie Hoekstra (postdoctoraal onderzoeker bij Radboud Universiteit Nijmegen en auteur bij onderwijskundig kennisplatform Wij-leren) en Nico den Breejen MSc (onderwijskundige bij Wij-leren) zichtbaar hoe ingrijpend pestgedrag het leven van kinderen en jongeren beïnvloedt. Op basis van recent wetenschappelijk onderzoek wordt de impact van pesten uitgewerkt op zes domeinen: mentale gezondheid, gedrag, zelfbeeld, lichamelijk welzijn, sociale relaties en schoolprestaties.

Van depressie tot eenzaamheid en fysieke klachten

De gevolgen van pesten blijven vaak lang onzichtbaar, maar zijn zeer diepgaand. Slachtoffers van pesten hebben bijvoorbeeld twee tot drie keer meer kans op depressieve klachten, angststoornissen en sociale terugtrekking. Ook blijkt uit onderzoek dat leerlingen die gepest worden elf keer meer kans hebben op eenzaamheid. Fysieke klachten zoals hoofdpijn, buikpijn en slaapproblemen komen opvallend vaak voor, zonder medische oorzaak. Stress door pesten tast het immuunsysteem aan en laat op lange termijn lichamelijke sporen na.

Grote rol voor leraren bij signaleren en ingrijpen

Ook in de klas zijn de gevolgen merkbaar. Gepeste leerlingen kunnen zich terugtrekken of juist opstandig gedrag vertonen. Zonder zicht op de oorzaak kan dat gedrag snel verkeerd geïnterpreteerd worden. Leraren spelen hierin een cruciale rol: door alert te zijn op signalen, vertrouwen op te bouwen en tijdig in te grijpen, kunnen zij het verschil maken voor leerlingen.

Pesten ondermijnt motivatie en toekomstkansen

Pesten ondermijnt het zelfvertrouwen van leerlingen en tast hun sociale positie in de groep aan. Veel leerlingen denken dat het aan henzelf ligt en verliezen het geloof in eigen kunnen. Dat heeft directe gevolgen voor hun motivatie, leerprestaties en toekomstkansen. Studies laten zien dat gepeste kinderen minder vaak gaan studeren en op latere leeftijd een lager opleidingsniveau hebben.

Slechts één op de drie slachtoffers meldt het pestgedrag

Een van de bevindingen is dat slechts één op de drie slachtoffers het pestgedrag meldt bij een leraar. Zwijgen uit schaamte of angst is eerder regel dan uitzondering. Daarom is het essentieel dat scholen niet alleen kijken naar zichtbaar pestgedrag, maar ook aandacht hebben voor de stille gevolgen die zich uiten in gedrag, gezondheid en prestaties.

Het artikel roept op tot actie: door pestgedrag én de impact ervan serieus te nemen, kunnen scholen bijdragen aan een sociaal veilige leeromgeving waarin elk kind en elke jongere zich gezien, gehoord en beschermd voelt.

Gratis artikelen en posters tijdens de Week tegen Pesten

Wij-leren en Stop Pesten Nu hebben in samenwerking met onderzoekers van pestgedrag artikelen met bijhorende posters ontwikkeld. De materialen zijn gratis beschikbaar.